هدف از استفاده از پروتز، بازگرداندن استقلال فرد، کاهش محدودیتهای حرکتی و بهبود کیفیت زندگی اوست. طراحی و ساخت پروتز با توجه به شرایط جسمی، نیازهای فردی و فعالیتهای روزمره هر شخص انجام میشود تا راحتی و عملکرد بهینه فراهم گردد.
انواع پروتز
پروتز اندام تحتانی
جایگزین پاها یا بخشهایی از آنها میشوند و شامل پروتزهای مفصلی، غیرمفصلی و ورزشی هستند.
پروتز پنجه پا یا فورفوت (Forefoot)
برای قطع عضو از ناحیه پنجه پا؛جایگزینی انگشتان پا طراحی میشود.
پروتز روی مچ پا (Syme Prosthesis)
برای قطع عضو از ناحیه مچ پا
پروتز زیر زانو (below knee amputation)
رایجترین نوع پروتز؛ مناسب برای قطع عضو از ناحیه ساق پا.
پروتز روی زانو (Knee Dis articulation Prosthesis)
برای افرادی که قطع عضو دقیقاً از مفصل زانو دارند.
پروتز بالای زانو (Above knee amputation)
مناسب برای قطع عضو از ناحیه ران؛ با قطعات مناسب آمپوته.
پروتز لگن (Hip Disarticulation Prosthesis)
برای قطع عضو از مفصل مچ.
پروتز اندام فوقانی
جایگزین دستها یا بخشهایی از آنها میشوند و میتوانند کارکردی یا زیبایی داشته باشند.
پروتز بالای آرنج (Above elbow amputation)
برای قطع عضو از ناحیه بازو.
پروتز روی آرنج (Elbow Disarticulation Prosthesis)
مناسب برای قطع عضو از مفصل آرنج.
پروتز زیر آرنج (Below elbow amputation)
برای قطع عضو از ناحیه ساعد.
پروتز روی مچ دست (Wrist Dis-articulation Prosthesis)
برای قطع عضو از ناحیه ساعد.
مدارک مورد نیاز
- برای کلیه بیمه شدگان داشتن معرفی نامه سجایا و درج نوع خدمت دریافتی (ساخت یا تعمیر) به همراه تاریخ آخرین ساخت پروتز در قسمت توضیحات الزامی می باشد.
- معرفی نامه سجایا جهت ساخت پروتز فقط در حالتی مورد تایید است که سقف زمانی ساخت پروتز تکمیل گردیده باشد در غیر اینصورت هرگونه خدمت حتی تعویض قالب و قطعات به منزله تعمیر محسوب می شود.
- سالیانه یک جفت کفش پروتزی به جانبازان قطع عضو ارائه میشود
(درصورت داشتن مشکل ارتوپدی در افراد قطع عضو با تجویز پزشک متخصص ارتوپد و تایید پزشک یا کارشناس بیمه دی ارائه کفش طبی امکان پذیر می باشد.)
* در صورت نداشتن سابقه ساخت پروتز کلیه بیمه شدگان ملزم به ارائه نسخه پزشک متخصص (ارتوپدی، جراح مغز و اعصاب، یا طب فیزیکی) با مضمون «دریافت پروتز اندام تحتانی یا فوقانی» به پیوست معرفی نامه سجایا میباشند.
* در صورت تغییر حجم استامپ و نیاز به تعویض سوکت(قالب)،پیش از طی سقف زمانی ، دریافت تاییدیه پزشک یا کارشناس بیمه دی الزامی است
* درصورت نیاز به لاینر سیلیکونی قید جمله<< لاینر مورد تایید است>> از طرف پزشک یا کارشناس بیمه دی الزامی می باشد.
* در خدمات زودتر از موعد یا خارج از تعهد بیمه دی (برای مثال مستهلک شدن مفصل قبل از پایان 6 سال) ارائه خدمت تنها با دریافت مجوز معاونت درمان از طریق کارشناس مرکز ارتز پروتز به عنوان معتمد بنیاد و بیمه دی ،و ارائه داغی قطعه مذکور امکان پذیر می باشد. - جانبازان معزز با مجروحیت غیرمرتبط با جنگ، و خانوادههای شهدا و جانباز، با داشتن معرفی نامه سجایا قادر به دریافت ساده ترین نوع پروتز می باشند.
* درصورت تجویز پزشک ارتوپدی و نیاز بیمه شده به دریافت خدمات پیشرفته مانند مفاصل پیشرفته و دست مایوالکتریک تایید کارشناس بیمه دی و دریافت لاینر تایید پزشک معتمد بیمه دی الزامی می باشد.
مراقبت های لازم:
لاینر سیلیکونی/ژلی یکی از حساسترین و مهمترین قطعات پروتز است. طول عمر مفید آن معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه است (بسته به میزان استفاده و مراقبت). با رعایت نکات زیر میتوانید هم عمر لاینر را بیشتر کنید و هم از مشکلات پوستی، بوی بد و پارگی زودرس جلوگیری کنید.
شستوشوی روزانه (حتماً هر شب)
| مرحله | نحوه صحیح انجام | نکات مهم |
|---|---|---|
| برگرداندن لاینر | لاینر را کاملاً پشتورو کنید (سطح داخلی بیرون بیاید) | این کار باعث میشود عرق، سلولهای مرده پوست و آلودگیها کاملاً خارج شوند |
| شستوشو | با آب ولرم (نه داغ!) و شامپو بدن بدون عطر یا صابون ملایم (مثل Dove Sensitive، صابون بچه، یا شامپو مخصوص لاینر) بشویید | از شویندههای حاوی الکل، سفیدکننده، نرمکننده پارچه یا صابونهای قلیایی قوی پرهیز کنید |
| شستن با الکل (هفتهای ۱–۲ بار) | از الکل ایزوپروپیل ۷۰٪ یا اسپریهای مخصوص لاینر (مثل Ottobock Derma Clean) استفاده کنید | الکل معمولی پزشکی هم مناسب است، اما هر روز استفاده نکنید که لاینر خشک و ترکدار میشود |
| آبکشی | کاملاً با آب تمیز آبکشی کنید تا هیچ اثری از شوینده نماند | باقی ماندن شوینده باعث تحریک پوست میشود |
| خشک کردن | ابتدا با حوله نرم و بدون پرز فشار ملایم دهید، سپس در هوای آزاد (دور از نور مستقیم خورشید و بخاری) خشک کنید | هرگز از سشوار، شوفاژ یا آفتاب مستقیم استفاده نکنید → سیلیکون ترک میخورد |
مراحل ساخت پروتز
…
سوالات متداول
1. پروتز دقیقاً چیست و چه تفاوتی با ارتز دارد؟
پروتز وسیلهای است که جایگزین عضو از دسترفته بدن میشود، در حالی که ارتز برای حمایت، اصلاح یا بهبود عملکرد عضو موجود بهکار میرود.
2. چه مدت بعد از قطع عضو میتوان پروتز گرفت؟
معمولاً پس از بهبود زخم و تثبیت شرایط جسمی، بین ۴ تا ۸ هفته بعد از قطع عضو میتوان پروتز گرفت.
3. طول عمر یک پروتز چقدر است؟
طول عمر پروتز بسته به نوع و استفاده، بین ۳ تا ۵ سال یا بیشتر است.
4. آیا با پروتز میتوان فعالیتهای روزمره و ورزشی انجام داد؟
بله، بسیاری از افراد با پروتز میتوانند فعالیتهای روزمره و حتی ورزشی انجام دهند.
5. هزینه پروتز چگونه محاسبه میشود؟
هزینه پروتز بر اساس نوع، مواد، فناوری و خدمات جانبی محاسبه میشود.
6. آیا بیمه هزینه پروتز را پوشش میدهد؟
برخی بیمهها بخشی یا تمام هزینه پروتز را پوشش میدهند، بسته به نوع بیمه و شرایط.
7. بعد از دریافت پروتز چه مراقبتهایی لازم است؟
مراقبت شامل تمیز کردن روزانه، بررسی قطعات، و مراجعه منظم به متخصص است.